[fusion_global id=”73″][fusion_builder_container hundred_percent=”no” hundred_percent_height=”no” hundred_percent_height_scroll=”no” hundred_percent_height_center_content=”yes” equal_height_columns=”no” menu_anchor=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” status=”published” publish_date=”” class=”” id=”” link_color=”” link_hover_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” margin_top=”” margin_bottom=”” padding_top=”” padding_right=”” padding_bottom=”” padding_left=”” gradient_start_color=”” gradient_end_color=”” gradient_start_position=”0″ gradient_end_position=”100″ gradient_type=”linear” radial_direction=”center center” linear_angle=”180″ background_color=”” background_image=”” background_position=”center center” background_repeat=”no-repeat” fade=”no” background_parallax=”none” enable_mobile=”no” parallax_speed=”0.3″ background_blend_mode=”none” video_mp4=”” video_webm=”” video_ogv=”” video_url=”” video_aspect_ratio=”16:9″ video_loop=”yes” video_mute=”yes” video_preview_image=”” filter_hue=”0″ filter_saturation=”100″ filter_brightness=”100″ filter_contrast=”100″ filter_invert=”0″ filter_sepia=”0″ filter_opacity=”100″ filter_blur=”0″ filter_hue_hover=”0″ filter_saturation_hover=”100″ filter_brightness_hover=”100″ filter_contrast_hover=”100″ filter_invert_hover=”0″ filter_sepia_hover=”0″ filter_opacity_hover=”100″ filter_blur_hover=”0″][fusion_builder_row][fusion_builder_column type=”2_3″ layout=”2_3″ spacing=”” center_content=”no” link=”” target=”_self” min_height=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”” id=”” hover_type=”none” border_size=”0″ border_color=”” border_style=”solid” border_position=”all” border_radius=”” box_shadow=”no” dimension_box_shadow=”” box_shadow_blur=”0″ box_shadow_spread=”0″ box_shadow_color=”” box_shadow_style=”” padding_top=”” padding_right=”” padding_bottom=”” padding_left=”” margin_top=”” margin_bottom=”” background_type=”single” gradient_start_color=”” gradient_end_color=”” gradient_start_position=”0″ gradient_end_position=”100″ gradient_type=”linear” radial_direction=”center center” linear_angle=”180″ background_color=”” background_image=”” background_image_id=”” background_position=”left top” background_repeat=”no-repeat” background_blend_mode=”none” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_offset=”” filter_type=”regular” filter_hue=”0″ filter_saturation=”100″ filter_brightness=”100″ filter_contrast=”100″ filter_invert=”0″ filter_sepia=”0″ filter_opacity=”100″ filter_blur=”0″ filter_hue_hover=”0″ filter_saturation_hover=”100″ filter_brightness_hover=”100″ filter_contrast_hover=”100″ filter_invert_hover=”0″ filter_sepia_hover=”0″ filter_opacity_hover=”100″ filter_blur_hover=”0″ last=”no”][fusion_title title_type=”text” rotation_effect=”bounceIn” display_time=”1200″ highlight_effect=”circle” loop_animation=”off” highlight_width=”9″ highlight_top_margin=”0″ before_text=”” rotation_text=”” highlight_text=”” after_text=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”” id=”” content_align=”left” size=”1″ font_size=”” animated_font_size=”” fusion_font_family_title_font=”” fusion_font_subset_title_font=”” fusion_font_variant_title_font=”” line_height=”” letter_spacing=”” margin_top=”” margin_bottom=”” margin_top_mobile=”” margin_bottom_mobile=”” text_color=”” animated_text_color=”” highlight_color=”” style_type=”default” sep_color=”” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_offset=””]<\/p>\n
Historia R\u00f8nne, cz\u0119\u015b\u0107 2<\/p>\n
[\/fusion_title][fusion_text columns=”” column_min_width=”” column_spacing=”” rule_style=”default” rule_size=”” rule_color=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”” id=”” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_offset=””]<\/p>\n
Chocia\u017c rozw\u00f3j R\u00f8nne by\u0142 powolny od po\u0142owy XVI wieku, to jednak przybywali nowi mieszka\u0144cy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wybudowa\u0142a swoje domy poza centrum miasta, na terenach wok\u00f3\u0142 \u00d8stergade i na terenie zwanym dzi\u015b Starym Miastem, na po\u0142udnie od ko\u015bcio\u0142a i a\u017c do S\u00f8ndergade. W 1710 r. w mie\u015bcie zarejestrowanych by\u0142o 1 447 mieszka\u0144c\u00f3w. W 1769 roku liczba ta wzros\u0142a do 2058 mieszka\u0144c\u00f3w, a w 1801 roku do 2436.<\/p>\n
Pierwszy prawdziwy opis sposobu budowy budynk\u00f3w pojawi\u0142 si\u0119 dopiero w 1761 roku, kiedy to mierniczy po\u017carowi chodzili od domu do domu, skrupulatnie notuj\u0105c, jak domy zosta\u0142y zbudowane. Wszystkie domy w tym czasie by\u0142y zbudowane w konstrukcji drewnianej, z wyj\u0105tkiem G\u0142\u00f3wnej Stra\u017cnicy. Budynki budowane by\u0142y bez drewna stopowego, dachy kryte strzech\u0105, cho\u0107 dachy najstarszych pokryte by\u0142y dach\u00f3wk\u0105 od strony ulicy i strzech\u0105 z ty\u0142u. \u015aciany by\u0142y wy\u0142o\u017cone glin\u0105, cho\u0107 i tu wyst\u0119powa\u0142y r\u00f3\u017cnice spo\u0142eczne. Najbogatsi mogli sobie pozwoli\u0107 na sprowadzenie kamienia palonego, z kt\u00f3rego ca\u0142a fasada by\u0142a wbudowana pomi\u0119dzy drewniaki, cho\u0107 szczyty i ty\u0142y tych dom\u00f3w by\u0142y zabudowane \u015bcianami wy\u0142o\u017conymi glin\u0105.<\/p>\n
W tym czasie w R\u00f8nne nie by\u0142o wielu sklep\u00f3w i stragan\u00f3w. Na placach kupieckich handel odbywa\u0142 si\u0119 na samym podw\u00f3rku, cho\u0107 2 lub 3 kupc\u00f3w wyposa\u017cy\u0142o si\u0119 w prawdziwe sklepy z p\u00f3\u0142kami i rega\u0142ami. Ponadto handel odbywa\u0142 si\u0119 w cotygodniowym dniu targowym w Snellemark.<\/p>\n
Na prze\u0142omie XVII i XIX wieku miasto zaczyna przypomina\u0107 to, kt\u00f3re znamy dzisiaj, niestety zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci dom\u00f3w z oko\u0142o 1800 roku nie znajdziemy ju\u017c w krajobrazie ulic z powodu rosyjskiego bombardowania w 1945 roku. W tym czasie w R\u00f8nne znajdowa\u0142o si\u0119 3 400 nieruchomo\u015bci, z czego 250 zosta\u0142o ca\u0142kowicie zniszczonych, 23 spalone, a 3 000 mniej lub bardziej uszkodzone. Nowe domy, kt\u00f3re zosta\u0142y zbudowane, zosta\u0142y zbudowane na tym samym miejscu i w mniej wi\u0119cej tym samym stylu, co orygina\u0142, ale bez drewna i dach\u00f3w krytych strzech\u0105. W efekcie R\u00f8nne jawi si\u0119 dzi\u015b jako „stare” miasto z dobrze utrzymanymi domami.<\/p>\n
Dopiero na pocz\u0105tku XIX wieku St. Torv zacz\u0119\u0142o by\u0107 wykorzystywane jako rzeczywiste centrum handlowe. Handlowcy z R\u00f8nne chcieli zebra\u0107 r\u00f3\u017cne sklepy i stragany w jednym miejscu w mie\u015bcie. Jednak poparcie dla pomys\u0142u ze strony mieszka\u0144c\u00f3w miasta nie by\u0142o zbyt du\u017ce. Chocia\u017c by\u0142a to otwarta przestrze\u0144 dobrze nadaj\u0105ca si\u0119 do tego celu, mieszka\u0144cy obawiali si\u0119, \u017ce trzeba b\u0119dzie wyburzy\u0107 domy, aby uzyska\u0107 wystarczaj\u0105co du\u017co miejsca na plac. Na szcz\u0119\u015bcie nie by\u0142o konieczno\u015bci usuwania dom\u00f3w. Plac by\u0142 teraz rzeczywisto\u015bci\u0105, a ludzie przyje\u017cd\u017cali walcem w konnych wozach wype\u0142nionych wieloma r\u00f3\u017cnymi towarami, kt\u00f3re by\u0142y sprzedawane na placu. Plac jest jednym z najwi\u0119kszych w wojew\u00f3dztwie, ma 175 m d\u0142ugo\u015bci i 46 m szeroko\u015bci. Na \u015brodku placu ustawiono dwie pompy stra\u017cackie z podw\u00f3jnymi wylewkami, aby mo\u017cna by\u0142o nape\u0142nia\u0107 wod\u0105 beczki na wozie konnym i poi\u0107 konie w wiadrze na ziemi. Du\u017ca studnia nadal istnieje pod fontann\u0105. Pompy te sta\u0142y si\u0119 punktem wyj\u015bcia do pomiar\u00f3w odleg\u0142o\u015bci od centrum R\u00f8nne i na zewn\u0105trz wyspy. W latach 30-tych XIX wieku cz\u0119\u015b\u0107 placu zosta\u0142a wybrukowana szorstkimi g\u0142azami. Dopiero w 1858 roku ca\u0142y plac zosta\u0142 wybrukowany rze\u017abionymi kostkami i chodnikiem z granitowymi kraw\u0119\u017cnikami. Prawie dooko\u0142a posadzono wiele drzew.<\/p>\n
W okresie do XVIII wieku w du\u017cych domach kupieckich, kt\u00f3re otacza\u0142y plac, powsta\u0142o wiele r\u00f3\u017cnych sklep\u00f3w.<\/p>\n
Na placu na po\u0142udnie znajdowa\u0142 si\u0119 sklep spo\u017cywczy Harboe’s, gdzie dzi\u015b jest Nykredit i dawny sklep Clothes & Shoes. Na prze\u0142omie XIX i XX wieku ca\u0142e gospodarstwo kupieckie zosta\u0142o przebudowane i wyposa\u017cone w r\u00f3\u017cne ma\u0142e sklepiki, kwiaciarni\u0119, hafciarni\u0119, sklep z odzie\u017c\u0105, targ z mas\u0142em itp.<\/p>\n
Po p\u00f3\u0142nocnej stronie placu, pomi\u0119dzy deptakiem a N\u00f8rregade, znajdowa\u0142o si\u0119 du\u017ce gospodarstwo z po\u0142owy XVII wieku, nale\u017c\u0105ce kolejno do r\u00f3\u017cnych dow\u00f3dc\u00f3w wyspy. Na dachu zbudowano „zamek widokowy”, z kt\u00f3rego roztacza\u0142 si\u0119 widok na port. W 1823 roku do gospodarstwa wprowadzi\u0142 si\u0119 Jacob Claudius Pingel, komornik i komendant policji. Jego \u017con\u0105 by\u0142a bogata wdowa po komendancie Kohlu na Christians\u00f8 i to po nim odziedziczy\u0142a gospodarstwo. Gospodarstwo nosi\u0142o w\u00f3wczas nazw\u0119 Pingels G\u00e5rd. W latach 1924-25 wyburzono gospodarstwo i wybudowano du\u017cy trzypi\u0119trowy budynek, znany wielu jako sklep Sillehoved.<\/p>\n
Po zachodniej stronie placu znajdowa\u0142 si\u0119 sklep spo\u017cywczy Rascha, kt\u00f3ry zosta\u0142 zburzony w 1939 roku, aby zrobi\u0107 miejsce dla R\u00f8nne Bio. Magazyn Rascha z 1881 roku by\u0142 magazynem zbo\u017ca i paszy. Obecnie budynek pe\u0142ni funkcj\u0119 kawiarni muzycznej, galerii oraz szko\u0142y muzycznej i plastycznej. Opr\u00f3cz sklepu spo\u017cywczego by\u0142y tam domy mieszkalne i kilka ma\u0142ych sklep\u00f3w. Budynek, w kt\u00f3rym dzi\u015b znajduje si\u0119 sklep sportowy pochodzi z XIX wieku, ale poniewa\u017c przez lata przeszed\u0142 kilka modernizacji, nie spos\u00f3b dostrzec w nim nic ze starego.<\/p>\n
Po wschodniej stronie rynku, w 1834 roku wybudowano ratusz. Budynek nie zmieni\u0142 si\u0119 z biegiem czasu i zosta\u0142 wpisany na list\u0119 w 1977 roku. Pi\u0119kny stary budynek, w kt\u00f3rym dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 Bog & Ide, powsta\u0142 w latach 1888 – 89, by\u0142 piekarni\u0105 i ciastkarni\u0105. Budynek by\u0142 jedyn\u0105 3-pi\u0119trow\u0105 nieruchomo\u015bci\u0105 w R\u00f8nne. W 1929 roku zosta\u0142 przekszta\u0142cony w aptek\u0119. Pierwsza publiczna szko\u0142a dla dzieci w R\u00f8nne zosta\u0142a zbudowana na rogu St. Torv i Torvegade w latach 1806-07. W 1920 roku budynek sta\u0142 si\u0119 bibliotek\u0105, a w 1972 roku zosta\u0142 zburzony, aby zrobi\u0107 miejsce dla Bornholmercentret.<\/p>\n
Jednak nie tylko Plac \u015aw. by\u0142 handlowym centrum miasta. W latach siedemdziesi\u0105tych XVII wieku w Ll. Plac, nazywany w\u00f3wczas Sildetorvet, s\u0142u\u017cy\u0142 tak\u017ce jako plac handlowy, prawdopodobnie dobrze zaopatrywano si\u0119 tam w ryby, od czego wzi\u0119\u0142a si\u0119 nazwa placu. W tym czasie po stronie wschodniej nie by\u0142o \u017cadnej osady. W 1800 roku plac zosta\u0142 przemianowany na Ll. Miejsca. U\u0142o\u017cenie bruku w Ll. Plac pojawi\u0142 si\u0119 nieco p\u00f3\u017aniej ni\u017c \u015aw. Plac, sta\u0142o si\u0119 to dopiero oko\u0142o lat 70. XIX wieku.<\/p>\n
Na Ll. Torv nie by\u0142o gospodarstw kupieckich jak na St. Torv, ale tam gdzie znajduje si\u0119 dawna poczta by\u0142a du\u017ca posiad\u0142o\u015b\u0107 rolna, kt\u00f3ra zosta\u0142a wyburzona przy budowie poczty w latach 1910. Rozgl\u0105daj\u0105c si\u0119 po placu, mo\u017cna dostrzec niemal wszystkie stare budynki z ko\u0144ca XIX i pocz\u0105tku XX wieku. Budynki przesz\u0142y w du\u017cej mierze tylko modernizacj\u0119 wn\u0119trz, z zewn\u0105trz s\u0105 prawie takie, jak w chwili powstania. Stara fabryka ceramiki Michaela Andersena pochodzi z 1890 roku. R\u00f3\u017cowy dom z muru pruskiego pochodzi prawdopodobnie z ostatniej po\u0142owy XIX wieku. Dorthe’s Hobbystue mie\u015bci si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w starym domu z ostatniej po\u0142owy 1800 roku, pierwotnie po\u0142owa domu by\u0142a sklepem, a druga po\u0142owa by\u0142a mieszkalna.<\/p>\n
[\/fusion_text][\/fusion_builder_column][fusion_builder_column type=”1_3″ layout=”1_3″ spacing=”” center_content=”no” link=”” target=”_self” min_height=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”” id=”” hover_type=”none” border_size=”0″ border_color=”” border_style=”solid” border_position=”all” border_radius=”” box_shadow=”no” dimension_box_shadow=”” box_shadow_blur=”0″ box_shadow_spread=”0″ box_shadow_color=”” box_shadow_style=”” padding_top=”” padding_right=”” padding_bottom=”” padding_left=”” margin_top=”” margin_bottom=”” background_type=”single” gradient_start_color=”” gradient_end_color=”” gradient_start_position=”0″ gradient_end_position=”100″ gradient_type=”linear” radial_direction=”center center” linear_angle=”180″ background_color=”” background_image=”” background_image_id=”” background_position=”left top” background_repeat=”no-repeat” background_blend_mode=”none” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_offset=”” filter_type=”regular” filter_hue=”0″ filter_saturation=”100″ filter_brightness=”100″ filter_contrast=”100″ filter_invert=”0″ filter_sepia=”0″ filter_opacity=”100″ filter_blur=”0″ filter_hue_hover=”0″ filter_saturation_hover=”100″ filter_brightness_hover=”100″ filter_contrast_hover=”100″ filter_invert_hover=”0″ filter_sepia_hover=”0″ filter_opacity_hover=”100″ filter_blur_hover=”0″ last=”no”][fusion_title title_type=”text” rotation_effect=”bounceIn” display_time=”1200″ highlight_effect=”circle” loop_animation=”off” highlight_width=”9″ highlight_top_margin=”0″ before_text=”” rotation_text=”” highlight_text=”” after_text=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”backgroundTitle” id=”” content_align=”left” size=”2″ font_size=”” animated_font_size=”” fusion_font_family_title_font=”” fusion_font_subset_title_font=”” fusion_font_variant_title_font=”” line_height=”” letter_spacing=”” margin_top=”” margin_bottom=”” margin_top_mobile=”” margin_bottom_mobile=”” text_color=”” animated_text_color=”” highlight_color=”” style_type=”default” sep_color=”” animation_type=”” animation_direction=”left” animation_speed=”0.3″ animation_offset=””]<\/p>\n
[fusion_fontawesome icon=”fa-map-marker” size=”22px” flip=”” rotate=”” spin=”no” alignment=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”” id=”” margin_top=”” margin_right=”” margin_bottom=”” margin_left=”” circle=”yes” iconcolor=”#3d4c54″ circlecolor=”#ffffff” circlebordercolor=”#ffffff” animation_type=”” animation_direction=”down” animation_speed=”0.1″ animation_offset=””][\/fusion_fontawesome] Gdzie jest Allinge<\/p>\n
[\/fusion_title][fusion_map api_type=”” embed_address=”” embed_map_type=”roadmap” address=”3700 R\u00f8nne” type=”roadmap” width=”” height=”” zoom=”14″ scrollwheel=”yes” scale=”yes” zoom_pancontrol=”yes” animation=”no” popup=”yes” map_style=”default” overlay_color=”” static_map_color=”” infobox_content=”” infobox=”default” infobox_text_color=”” infobox_background_color=”” icon=”” icon_static=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” class=”” id=”” \/][\/fusion_builder_column][\/fusion_builder_row][\/fusion_builder_container]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
[fusion_global id=”73″][fusion_builder_container hundred_percent=”no” hundred_percent_height=”no” hundred_percent_height_scroll=”no” hundred_percent_height_center_content=”yes” equal_height_columns=”no” menu_anchor=”” hide_on_mobile=”small-visibility,medium-visibility,large-visibility” status=”published” publish_date=”” class=”” id=”” link_color=”” link_hover_color=”” border_size=”” border_color=”” border_style=”solid” margin_top=”” margin_bottom=”” padding_top=”” padding_right=”” padding_bottom=”” padding_left=”” gradient_start_color=”” gradient_end_color=”” gradient_start_position=”0″ gradient_end_position=”100″ gradient_type=”linear” radial_direction=”center center” linear_angle=”180″ background_color=”” background_image=”” background_position=”center center” background_repeat=”no-repeat” fade=”no” background_parallax=”none” enable_mobile=”no” parallax_speed=”0.3″ background_blend_mode=”none” video_mp4=”” video_webm=”” video_ogv=”” video_url=”” video_aspect_ratio=”16:9″ video_loop=”yes” video_mute=”yes” video_preview_image=”” filter_hue=”0″ filter_saturation=”100″ filter_brightness=”100″ filter_contrast=”100″ filter_invert=”0″ […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-1740","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n